Сұрақ-Жауап

Педагог қызметкерлердің біліктілігін тестілеу

Біліктілік тестілеу – білім саласындағы уәкілетті орган әзірлеген тестілер бойынша мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, қосымша білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында жұмыс істейтін педагог қызметкерлер мен оларға теңестірілген тұлғалардың кәсіби құзыреттілігінің деңгейін айқындауға бағытталған рәсім.

ПЕДАГОГИКА МЕН ƏДІСТЕМЕ

Сұрақ-Жауап

… өз еңбектерінде диалог сабақта оқушылардың қызығушылығын
арттырумен қатар олардың білім деңгейінің өсуіне үлес қосатынын атап
көрсетеді.

Мерсер мен Литлтон

«… менің негізгі принципім: адамға əрқашан барынша көп талап қою,
сонымен қатар оны мейлінше қатты сыйлау» кімнің пікірі?

А.С.Макаренко

«Ағаш ықтималдығы» стратегиясы нені білдіреді екенін анықтау жəне
оны тапсырмалар, мəселелер мен түрлі күнделікті жағдаяттарды шешу үшін
қолдану қай сабақта болады

Математика

«Адамдар басқалардың белгілі бір тапсырманы орындауын бақылау
барысында білім алады» деген идея__________ оқу теориясының негізі болып табылады.

Əлеуметтік-жағдаяттық

«Бағалау» термині қандай мағынаны білдіреді?
Жақын отыру дегенді

«Бастама-жауап-кейінгі əрекет» (БЖƏ) моделі бойынша қойылған
сұрақтарда бастама жасайтын жəне оны бақылап отыратын адам – мұғалім» деп пікір білдірген ғалым

Мерсер, 1995 ж.

«Білім алуды үйретудің» қозғаушы күші
Метатану

«Дəлелдердің деңгейі мен маңызын мойындау» сыни тұрғыдан ойлау
қабілеттерінің ерекшелігі

Пайым

«Дəстүрлі» білім беруді енжарлықпен білім алу үдерісі ретінде
сипаттайды жəне өзара əрекеттің немесе сыни қатысуды төмен деңгейін қажет
ететін жаттап алу əдісін сынаған

Дж.Дьюи

«Диалог арқылы оқыту» жəне«Қалай оқу керектігін үйрету»
Бірінші модуль

«Диалог негізінде оқыту жəне оқу» еңбегінің авторы
Мерсер, 1995 ж., Александр, 2008 ж., Литолтон, 2007 ж.



«ЖАДА» сөзінің толық атауы
Жақын арадағы даму аймағы

«Жақын арада даму аймағы» ұғымын енгізген ғалым
Л.С.Выготский

«Жақын отыру» дегенді білдіретін латын сөзінен шыққан термин
Бағалау термині

«Жер сілкінісі, күші, салдарлары» тақырыбындағы бейнематериал
көрсетіледі. Балалар куə ретінде жер сілкінісі болған аймақтағы өз сезімдерін
əңгімелейді.

Əңгімелеуге идея дайындау

«Зияткерліктің өзара байланысын көрсету мүмкін емес» деген пікір
білдірген ғалым

Говард Гарднер

«Кейс-стади» сыныптардың əрқайсысында талантты жəне дарынды
балаларды анықтау жөнінде əртүрлі əдістерді қолданып суреттейтін жоба саны

Үш жоба

«Көзге көрінетін оқыту: Жетістіктерге қатысты 800-ден астам мета-анализдердің синтезі» кітабының авторы
Джон Хетти

«Қалай оқу керектігін үйрету» моделінің атауы қандай үдеріске
жатады?

Өзін-өзі реттеу үдерісі

«Қалай оқу керектігін үйрету» модулінің атауы
Өзін-өзі реттеу

«Қарым-қатынас жасаудың бірсарынды үдерісі емес, керісінше,
идеялар екіжақты бағытта жүреді жəне осының білім алу үдерісі алға жылжиды»
деп тұжырымдама жасаған ғалым

Александр, 2004 ж. «Білім берудегі əңгімелесу»




«Мен көшбасшының қай түріне жатамын?» өзін-өзі бағалауға
араналған________ жаттығу.

Психологиялық

«Мен өз оқушыларымының қажеттіліктері мен мүмкіндіктерін анықтай
аламын, жəне оны анықтау үшін менде жоспар бар» – өз əрекеттеріме осындай рефлексия жүргізілетін кезең

Сабаққа дейін

«Мен» тұжырымдамасын дамытқан ғалым
Карл Роджерс, 1983 ж.

«Мен» тұжырымдамасын, жəне жеке тұлға мен оның тəжірибесімен
қарым-қатынас жасау маңыздылығын дамытқан ғалым

Карл Роджерс, 1983 ж.

«Мен» тұжырымдамасындағы бір үйлесімдік
Əлеуметтік

«Метатану» термині оқушылардың саналы білім алуы мен ойлауын
дамытуға ықпал ететін бірқатар үдерістерге қатысты қолданылады» деген пікір қалдырған ғалым

Джон Флейвелл, 1976 ж.

«Метатану» терминінің авторы
Джон Флейвелл

«Метатану» ұғымын енгізген ғалым
Джон Флейвелл, 1976 ж.

«Мұғалімге арналған нұсқаулықтан» алынған мəтінді оқыңыз: Ғылыми
зерттеу нəтижелері сабақта диалогтің маңызды рөл атқаратынын көрсетті.
Мерсер мен Литлтон (2007) өз еңбектерінде диалог сабақта оқушылардың
қызығушылығын арттырумен қатар олардың білім деңгейінің өсуіне үлес
қосатындығын атап көрсетеді. Зерттеулерде ересектермен интерактивті қарым-қатынас пен достарымен бірігіп жүргізілген жұмыстың балалардың оқуына жəне
когнитивті дамуына əсер ететіндігі айтылған. Төменде келтірілгендердің
қайсысы Мерсер мен Литлтонның диалогтік оқыту мен оқу туралы идеяларына
қатысты емес?

Мұғалімдер сабақта көп сөйлеулері керек




«Мұғалімге арналған нұсқаулықтан» алынған мəтінді оқыңыз: Джон
Флейвелл (1976) өткізген алғашқы кең көлемді метатану зерттеуінде ерте
жастағы балаларға еске сақтауға тапсырмалар берілді. Бестен жеті жасқа дейінгі
оқушыларға зерттеуші белгілі ретпен бірқатар заттарды көрсетті. Он бес
секундтан кейін балалардан осы реттілікті бұзбай еске түсіру сұралды. Ересектеу
балалар бір нəрсені еске сақтау қажет болса, ол үшін күш салу керек екендігін
түсінді. Олар қайталау тəсілін пайдаланып, кезектілік ретін еске сақтады. Ал
неғұрлым кішірек балалар бұл тəсілді пайдаланбағандықтан, есте сақтай алмады.
Қайталау туралы нұсқау алғаннан кейін ғана олар тапсырманы дұрыс орындап
шықты. Нұсқау берілмеген жағдайда оқушылар білім алу уақытын өнімсіз
(тиімсіз) пайдаланды. Джон Флейвелл мұндай қабілеті жетіп тұрса да,
«тəсілдерді пайдаланбауды» «өнімділік тапшылығы» деп сипаттайды
(Whitebread, 2000). Жүргізілген зерттеудің негізінде төменде келтірілген
жауаптар нұсқаларының қайсысы дұрыс болып табылады?

Бес жастағы балаларға метакогнитивтік стратегияларды
үйретуге болады

«Мұғалімнің талабы» зерттеуінің авторы
Михай Чиксентмихайи

«Нақтылайтын өңдеуді» зертеген ғалым
Хелга Нойсмен, 2006 ж.

«Ойлау туралы ойлану» қай модульді сипаттайды?
Сыни тұрғыдан ойлауды үйрету

«Ойын – баланың алдынан өмір есігін ашып, оның шығармашылық
қабілетін дамытады, ойынсыз ақыл- ойдың қалыптасуы мүмкін емес» деген
пікірдің авторы

В.А. Сухомлинский

«Оқушылардың пікірлесудің мақсаты – қабылдаушының көзқарасы
тұрғысынан алғанда оқудың не екендігін түсіну, жекелеген оқушылар мен топтар үшін қалай да жақсарту» – деп жазған

Джин Раддок

«Оқып отырған əңгіме бойынша не болатынын мен болжаймын»
(Əрқашан. Кей кезде. Ешқашан) ұсынылған пікір оқушыға беретін мүмкіндік

Ойлауды жəне бағытталған оқуды қолдануға өзіндік бағалау
Жүргізу

«Оқыту үшін бағалау» дербес тұжырымдама деп танылған жыл
1999 ж.

«Оқытудағы гуманистік тəсілінің» негізін қалаушылар
Маслоу мен Роджерс

«Оқытудың жолын қалай үйрену керек» тақырыбы бойынша
жүргізілген ауқымды зерттеу барысында Кембридж университетінің
зерттеушілері жүргізген жоба

Оқушы үні




«Педагогика» термині білдіретін мағына
Жетектеуші

«Рефлексиялаушы практик» ұғымын жасаушылар
Дж.Дьюи, Д.Шон

«Ситуациялық тану» түсінігін берген ғалымдар
Лейв жəне Венгер

«Сұрақ қою, қайта сұрақ қою» стратегиясының көмегімен бір пікірге
келдік

Қайталама–түзету

«Тəрбиелеу болжамдары» кітабының авторы
Джудит Харрис

«Тиянақты, нақты жəне жан-жақты болу» сыни тұрғыдан ойлау
қабілеттерінің ерекшелігі

Тəртіп

«Төңкерілген сынып» оқыту технологиясының авторлары
Арон Самс жəне Джонатан Бергманн

«Үш көмекші» ұғымы кімге тəн?
Шульман

«Үштік модель» зияткерлік теориясының авторы
Роберт Стернберг

«Экспериментальды» оқыту немесе «жаңалық ашу жолымен оқыту»
идеясын жарыққа шығарған, оқыту саласындағы когнитивтік психолог жəне
теоретик, ғалым

Джером Брунер, 1960 ж.




«Эпистемиялық субъектіні» зерттеген ғалым
Жан Пиаже

«Lesson Study» таныстырылымын жасаған
М.Йошида

1-апта, күндегі Дипактың қасиеті
Ұстанымы

1960 жылдан бастап қандай бағалаудың түрлерінің айырмашылығы
белгіленді?

Формативтік жəне жиынтық

1960 жылдары когнитивті психология əлемінде «Ойлауды дамыту
теориясы» басымдыққа ие болды. Аталған теорияның авторы

Жан Пиаже

1960 жылы белгіленген бағалау түрлері
Формативтік жəне жиынтық

1960 жылы когнитивті психологияда басымдыққа ие болған«Ойлауды
дамыту» теориясының авторы

Жан Пиаже

1971 жылы сыныпта тіл қаншалықты қолданылса, соншалықты
оқушылардың білім алуына əсер ететінін айтқан ғалым

Барнс

1973 жылы селективті зейіннің дамуын көрсеткен ғалымдар
Хаген, Хейл

1994 жылы балалардың өз оқуын бақылау мен мониторнигі үдерісінде
дербестігін қалыптастыруға баса назар аударған ғалымдар

Шанк мен Циммерман




5 кезеңді модельді жəне4-блоктан кейбір үлгілерді пайдаланған ғалым
Каролина Шарпке

Авраам Маслоу жасаған адам қажеттіліктерінің иерархиясындағы
негізгі қажеттілік

Өзін-өзі таныта білу қажеттілігі

Адам санасында өңделетін нақты материалға аса мəн бермеген
Стернберг

Адамдар қалай білім алатынын түсіну: «теориялық экспедициялардың»
өн бойында ең ұзақ болатын топ

Когнитивті психологтар

Адамдардың қалай білім алатынын түсінуге бағытталған теориялық
экспедициялардың негізгі бағыттары

Əлеуметтік теоретиктер, мотивациялық, аффективті
теоретиктер жəне когнитивті психологтар

Адамдардың қалай оқитындығы туралы негізгі бағыттарды атаңыз
Əлеуметтік психология, аффективтік теориялар, когнитивті
Психология

Адамдардың қалай оқитындықтары туралы білім саласындағы
заманауи жетістіктер дегеніміз не?

Əлемді өзгеше қырынан қарастыру арқылы танып білу үшін -оқуды шынайылықты өзгеше түсіну жəне түсіндіру тəсілі ретінде қарастыру

Адамдардың қалай оқитынын түсіну теориялық экспедициялар негізгі
бағыттары

Əлеуметтік психология, аффективтік теориялар, когнитивтік
Неврология

Адамдардың қалай оқитынын түсіну, теориялық экспедициялар негізгі
бағыттары

Əлеуметтік-психология, аффективтік теориялар, когнитивтік
психология жəне неврология.

Адамның өздік базалық мəдениетін қалыптастыру жəне өздік дамуға
бағытталған жүйелі есті əрекеті

Өздік тəрбие




Адамның өсуіне ерекше назар аударылған тəсіл
Оқытудағы гуманистік тəсіл

Айтылған пікірге қосып аларыңыз бар ма?
Əріптестердің кəсіби дағдылары мен олардың өзіне деген сенімін
Дамыту

Акселерация дегеніміз
Оқушылардың оқу бағдарламасына сай тез дамуының түрі

АҚШ-та білім беру жақсы білім беру бағдарламасын төмен
жалғастырудан емес, осы бағдарламаға төмен сұраныстан екендігін дəлелдеген ғалым

Ричард Елмор, 1996 ж.

Ақпарат толық болу үшін тағы қандай деректерді пайдаланамыз?
Деректер жинау арқылы ұйымдастырушылық диагностика
жүргізу қабілеті

Ақпараттарды тарату жəне мəселелерді шешу мақсатында ой бөлісу
Талқылау

Ақпаратты бағалаудың негізгі сипаттары
Есеп беру, іріктеу жəне мониторинг жүргізу

Ақпараттың орналасқан жерін анықтау, ақпаратты ұйымдастыру,
түсіну, бағалау жəне құру қабілеті – ____________.

Сандық сауттылық

Алған білім негізінде оқушылардың практикалық əрекеті іске
асырылады

Іскерлік

Алғашқы кең көлемді метатану зерттеуінде ерте жастағы балаларға есте
сақтауға тапсырмалар берген ғалым

Джон Флейвелл




Алдағы оқыту туралы шешімді қабылдау мақсатында, оқыту
нəтижесінің жүйелі қосындысына бағытталған қызметті белгілеу үшін
пайдаланылатын ұғым

Ойлау

Алдын ала ойластырылған дескрипторлар мұғалімге оқушының
тапсырманы

Оқушылар мен ата-аналарға сындарлы кері байланыс беруге

Алдын ала пайдалану лексика жəне қажетті тіркестер, оның ішінде тіл
уақтылы контекст, пəн бойынша оларды қалай пайдалану керектігін білу үшін

Алдын ала оқыту

Алдыңғы жұмыстар портфолиосын бағалау үшін оқушылар үнемі…..
болады

Сақтап қоюға

Алдыңғы қадамдарды жоспарлау жəне орындау мақсатында іс-əрекет
жасау (мысалы, оқыту жəне оқу), іс-əрекет нəтижелерін сыни талдау жəне
бағалау барысындағы мұқият ойлану үдерісі

Іс-əрекеттегі рефлексия

Александр зерттеген диалог үлгілерінің ішіндегі артығын анықта
Бағалау

Александр өз тəжірибесінде диалогтің неше үлгісін анықтаған?
5

Александрдің зерттеуіне сəйкес диалогтың бес үлгісіндегі механикалық
есте сақтау

Үнемі қайталап отыру арқылы фактілерді, ойларды жаттау

Американдық психолог Карл Роджерс 1960 жылы жарияланған өз
эерттеулерін___________________ қолданды

«Жеке тұлғаға бағдарланған» терапияда

Аталған мүмкіндіктердің қайсысы оқыту үшін бағалауды қолдануда
мұғалімге Блум таксономиясы ұсынатын мүмкіндіктерді сипаттайды

Мұғалімнің төмен дəрежелі ойлаудан жоғары дəрежелі ойлауға
дейін дамуға көмектесетін сұрақтарды қою мүмкіндігі




Аткинсон мен Шифрин қысқа мерзімді есте сақтау адамның жадында
негізгі орын_____ сөз пайдаланылады

6 мың

Ауызша жəне тұжырымдамалық білімдің сақталуына жауап беретін
мидың бөлігі

Самай бөліктері

Ауызша, жазбаша сөйлеу түрлері арқылы сауаттылық
Модельдеу принципі

Əлемдік тəжірибеде қолданылып отырған сындарлы теориялық
оқытуға негізделген тəсіл дегеніміз не?

Пəнді терең түсіну қабілетін дамыту жəне алған білімдерін
пайдалана алуын қамтамасыз ету

Əлеуметтік – мəдени теориясындағы маңызды ұғым
Жақын арадағы даму аумағы

Əлеуметтік сындарлылық тұрғыдан білім беруді түсіну жайында
айтқан ғалымдар

Выготский, 1978 ж., Вуд1998 ж.

Əлсіз дағдылар
Мазасыздық, селқостық

Əңгіме білім алу мақсатында жүргізілгенімен, оған қатысушылардың
өзгелер ұсынған қандайда болсын идеаларды төзімділікпен тыңдау қай
əңгімелесу түріне жатады?

Топтық –əңгіме

Əңгіме дебат барысында
Ой пікірлерде үлкен алшақтық болады

Əңгімеге сыныпта бастама жасайтын жəне де оны бақылап отыратын
адам мұғалім болатын жағдайларды көрсететін модель

«Бастама-жауап-кейінгі əрекет» (БЖƏ)




Əңгімелесу негізінде кеңес берудің кең тараған үш түрі
Əңгіме құру, талқылау, əңгімелесу

Əңгімелесудің үш түрі
Əңгіме-дебат, зерттеушілік əңгіме, топтық əңгіме

Əрекеттегі мағынаны қайта қарастырудың ретроспективті үдерісі
Рефлексия

Əсердің өлшемі
Бұл сұраққа жауап беру тəсілі

Б.Скиннер көзқарасы бойынша, адамдардың лайықты істері үшін
ынталандыру, лайықсыз құлықтарын елемеу немесе жаза қолдану

Оперантты шарттылы

Бағалау арқылы оқуды жақсарту үшін енгізілуі тиіс түйінді бес
фактордың бірі

Оқушының өзін-өзі бағалауға қатыстырылуы

Бағалау арқылы оқытуды жақсартуға байланысты болатын
факторлардың қайсысы түйіндеу қатарына жатпайды

Тек мұғаліммен жүргізілетін бағалау

Бағалау барысында мұғалім жобалаушы ретінде болатын сұрақты
таңдаңыз

Тақырып, бөлімді өткен уақытта не қызықты əрі пайдалы
болады?

Бағалау кезінде қолдануға болмайтын ақпарат
Бұл мен көргім келгендей, ең жақсы жұмыс емес!

Бағалау мақсатында жүргізілген қадағалау нəтижелерінің
интерпретациясы

Алынған мəліметтердің мəнін анықтау




Бағалау талантты жəне дарынды балаларды тиімді оқытуды қалайша
қамтамасыз ете алады?

Мұғалімдер мүмкіндіктері əртүрлі оқушыларды бағалау
нəтижелеріне сүйеніп оларға арналған тапсырмаларды жоспарлайды.

Бағалау үдерісін тиімді жасау үшін мұғалімге ұсынылады
Оқу мақсаттары жəне бағалау критерилеріне сəйкес тапсырма
құрастыру, оларға дискрипторлар əзірлеу.

Бағалау үшін оқыту сыныптағы əңгіменің басталатын негізгі үш түрі
Механикалық, ауызша жауап алу, түсінік беру

Бағалауды қалай түсінесіздер?
Оқытудың нəтижелерін жүйелі түрде жинақтауға
бағытталған қызметті белгілеу

Бағалауды өткізу үшін нені анықтау қажет?
Оқушылардың нені білетіндігін жəне не істей алатындығын,
сонымен қатар олар қандай қиындықтармен кездесуі мүмкін екендігін анықтау

Бағалаудың барлық түрлері төмендегілерді қамтиды
Бақылау, интерпретация, қорытынды

Бағалаудың барлық түрлеріне тəн үш сипаттама бар. «Интерпретация»
сипаттамасына сəйкес келетін мұғалім əрекеті

Оқушының жауабын критерийге сəйкестендіру

Бағалаудың барлық түрлеріне тəн үш сипаттама бар. «Қорытынды»
сипаттамасына тəн мұғалім іс-əрекеті

Оқушының жауабына сəйкес шешім қабылдау

Бағалаудың барлық түрлерінің жалпы сипаттамасы
Бақылау, талдап түсіндіру, қорытынды

Бағалаудың басты мақсаттары

1) Оқытудың қиындықтарын анықтау;
2) Жетістікке жеткендігін көрсететін кері бйланыс;
3) Уəж;
4) Болжау жəне сұрыптау;
5) Стандарттарды бақылау жəне орындау;
6) Оқыту бағдарламасының мазмұнын жəне білім беру стилін бақылау

Бағалаудың басты мақсаттарының бірі
Болжау жəне сұрыптау




Бағалаудың басты мақсаттарының саны
6

Бағалаудың басты мақсатын атаңыз
Оқытудың қиындықтарын анықтау

Бағалаудың мақсаттары
Оқытудың қиындықтарын анықтау, кері байланыс, уəж, болжау
мен сұрыптау, стандартты бақылау мен орындау, мазмұнын мен білім беру
стилин анықтау

Бағалаудың мақсаты
Əр мұғалімнің бағалауды қандай мақсатта жəне кім үшін, қалай
өткізуі керек екендігі туралы түсінігіне негізделеді

Бағалаудың тиімді түрлері
Формативтік жəне жиынтық

Бағалаудың тиімділігі артатын уақыт
Мұғалім оқушымен нəтижелі, кері байланыс орнатқан уақытта

Бағалаудың түрлері
Оқыту үшін бағалау, оқытуды бағалау

Бағдарлама бойынша мұғалімнің сыни тұрғыдан ойлауы
Өз жұмыс тəжірибесін, жаңа тəсілдерді қолдану мен бағалауы

Бағдарламаның негізгі қағидаты
Тəжірибелік қызметті нақты ғылыми зерттеулердің дəлелденген
нəтижелерін кіріктіру болып табылады

Базалық деңгейде сыни тұрғыдан«ойлау» үдерісін белгіле
Дəлелдерді сын тұрғысынан талдау мен бағалау




Базалық деңгейде сыни тұрғыдан ойлаудағы үдеріс саны
4

Бақылау қызметтерінің бірі (фокустік) зейін маңдай бөліктерінің
маңызы туралы айтқан ғалым

Госвами, 2006 ж.

Бақылауды сұрыптайтын ақпараттық сұрыптап тұратын маңдай бөлігі
екенін айтқан ғалым

Госвами, 2006 ж.

Бақылаудың, тəжірибенің, ойлау мен талқылаудың нəтижесінде
алынған ақпаратты ойлауға, бағалауға, талдауға жəне синтездеуге бағытталған пəндік шешім

Сыни тұрғыдан ойлау

Бақылаудың, тəжірибенің, ойлау мен талқылаудың нəтижесінде
алынған ақпаратты ойлауға, бағалауға, талдауға жəне синтездеуге бағытталған пəндік шешім – ________________.

Сыни тұрғыдан бағалау

Балалар қандай жастан бастап өзінің оқуі үшін жауапкершілік ала
алады деп саналады?

3 жастан бастап

Балалар өздерінің сенім, біліміне сүйеніп, пайымдау жасай алады
деген түсінікке негізделген оқыту ортасы

Оқушыға бағдарланған

Балаларға білім алу қағидаттарын оқуда көмек көрсету неше сұрақты
қамтиды?

4

Балаларға өз жұмысы мен жаңалықтарын Интернеттегі өте үлкен
аудиториямен бөлісудің керемет тəсілі

Подкастинг

Балаларды сүйетін жүрек қалауымен əрбір педагогтың қол жетерлік
тəрбие мен оқытуды тұрақты жетілдіріп отыратын өнері

Педагогикалық шеберлік




Балалардың сыни тұрғыдан ойлау қабілеттерін табуды қажет ететін
негізгі ерекшеліктердің бірі

Пайым

Балалардың сыни тұрғыдан ойлау қабілеттерінің табуды қажет ететін
негізгі ерекшеліктер

Ұтқырлық, сыңаржақтылықтың болмауы, пайым, тəртіп,
өзіндік сана сезім

Баланы өз ықтиярымен оқыту бұл
Педагогикалық жаңашылдықтың идеясы

Баланың оқу жəне проблемаларды шешу қабілеті – _______________.
Когнитивтік даму

Баланың оқу жəне проблеманы шешу қабілеті дегеніміз
Когнитивті даму

Бандура өзіндік тиімділікті қалыптастыруға ықпал ететін фактор саны
4

Бандура өзіндік тиімділікті қалыптастыруға ықпал ететін факторлар

1. Тəжірибе – қол жеткізілген нəтиже
2. Пішіндеу – жанама тəжірибе
3. Əлеуметтік сенім
4. Физиологиялық фактор

Бандураның өзіндік тиімділікті қалыптастыруға ықпал ететін 4
факторды ерекшеледі, олар

Тəжірибе, жанама тəжірибе, əлеуметтік сенім, физиологиялық
Факторлар

Бар білімге сүйене отырып тапсырманы шеше алмау немесе фактіні
түсіндіре алмау қиыншылығының психологиялық жағдайы

Проблемалық ситуация

Барлық қорытындылардың бағасы, мүмкін болатын көзқарастар жəне
келешектегілерді қарастыру жəне тану, альтернативті талдап түсінулер жəне
үнемі іздену үшін ашық болуға тырысу – ________________.

Ұтымдылыққа жол




Барнс (1976 ж.) пен Мерсердің (2000 ж.) айтуынша, зерттеушілік
əңгіме

Мұғалімдердің оқушылары əңгімеге тарту кезінде болып
табылатын əңгіменің түрі

Басқа оқушыларға қайта бағыттау«Көмектесе алатындар бар ма?» деп
басқаларға бағытталған сұрақтар

Қайта бағыттау

Басқаларды серіктестікке тартып, рефлексия мен өзін-өзі бағалауға
қатыстырылатын тапсырмалар

Əріптестер арасындағы пікір-талас

Басқалардың білімі жəне ойлау үдерісі туралы ойлау
Метатану

Баянды, мызғымас негізгі ішкі қағидаттар мен стандарттар. Түйінді
құндылықтар өте тұрақты болып келеді, ал өзгерсе өте баяу, əрі ұзақ уақыт бойы
өзгереді. Түйінді құндылықтар біздің өмір, өзіміз жəне бізді қоршаған адамдар,
жалпы адамдардың əлеуеті жəне қоршаған адамдардың əлеуеті туралы
көзқарасымыздың қалыптасуына негіз болады. Сондай-ақ құндылықтар
дегеніміз біздің сенетін дүниеміз, олар біздің қоршаған ортаға деген
қарымқатынасымызды жəне мінез-құлқымызды анықтайды

Құндылықтар

Белгілеу кезеңінде, СТО технологиясы бойынша сабақты өткізу
кезінде оқушыларда мүмкіндік болу керек

Ары қарай жаңа жағдаятта талдау үшін осы білімді қолдану

Белль-Ланкастер жүйесі
600-ден астам оқушылармен үлкен залда өткізеді, содан соң
топтарға бөледі

Белсенді оқытуда:
– мұғалім үй жұмысын жұпта, топта талқылауын ұсынады;
– мұғалім формуланы қарастыруды жəне оқушылардан олардың не үшін
қажет екенін болжауын сұрайды;
– оқушыларға эссе жазуға тапсырма береді. Содан кейін жұмыс жұпта жəне
топта талқыланады.

Оқыту процесінде барлығының тартылуы қамтамасыз етілді

Белсенді оқытудың базалық принципі болып табылмайды
Нақты білім алу жəне бақылау

Біз өзімізді үйренушілер ретінде қалай сезінеміз?
Қол жеткізген нəтиженің көрсеткіштері арқылы




Білікті мұғалім үшін жоғарыда аталған қандай білім түрлері өзара
тығыз байланыста болуы тəн?

Теориялық, тəжірибелік

Білім алу дегеніміз
Білімнің сандық ұлғаюы

Білім алудың негізгі міндеті
Көп білу

Білім беру – ______________
Кешенді үдеріс

Білім беру мазмұны дегеніміз
БІД-ның көлемі мен бағыты

Білім беру мен баланың білім алуы жайында сыни тұрғыдан ойланып
толғануда да қолдануға болатын құрылым саны

8

Білім беру мен білім алудағы 8 тезис:

1) жаңа білім беру адамның нені білетінімен байланысты;
2) білім беру оқушының бастапқы білімі мен дағдыларын назарға алып,
оларды өрістетуді мақсат ету;
3) Осы байланыстарды дамыту жəне нығайту үшін проблемаларды шешу
үдерісін толыққанды қатыстыру қажет;
4) оқушыларға гипотезалар жасауға, оны қорғауға, сынақтан өткізуге
жəне құруға уақыт бөлу;
5) Оқушының бірін-бірін оқытуына мүмкіндік беру;
6) белгілі бір уақыт ішінде жұмыс істеуге арналған материалдың көлемі
шектеулі;
7) мұғалімдер оқушыларға рефлексияны ынталандыру жəне өз идеяларын
ойластыру арқылы алған білімдерін қорытындылап талдауға көмектесуге тиіс;
8) қолайлы оқу үшін адамдарға кері байланыс пен мадақтау қажет,
сондықтан да баға ізгі болу керек.

Білім беру мен білім алудағы жаңа тəсілдерде ескерілетін тезис саны
8

Білім беру мен міндеттерін білуге негізделетін оқу мен оқыту
үдерістері, тəжірибесі мен əдістері туралы терең білімділік, бұл -_____________________.

Педагогикалық білім

Білім беру моделі оқушының диалог құру нəтижесінде білім алады деп
жорамалдаған ғалым

Л.С.Выготский




Білім беру саласындағы еңбегі де маңызды болған британдық ойшыл
Лауренс Стенхауз

Білім беру саласындағы танымал метасарапшылардың бірі
метаанализге негізделген сегіз жүзге жуық еңбегі бар ғалым

Джон Хетти

Білім беру стилін таңдау кезінде мұғалімнің білімділігінен гөрі
сенімге негізделген ой ықпалы күштірек деп айтқан

Пажарес

Білім беру үдерісін іске асыруда
Оқыту мен өздік оқудың тығыз байланысында өтеді

Білім беру үдерісінде
Мұғалімнің кəсіби əрекетінің жəне тұлғаның ерекшеліктеріне сай
адекватты бағыттар негізінде құрастырылады

Білім беруге ерекше ықпал еткен«Біз қалай ойлаймыз?» кітабының
авторы

Дж.Дьюи

Білім беруде оқушылардың өз идеяларын дəлелдеуіне көмектесетін
оқытудың түрі

Диалогтік оқыту

Білім берудегі əңгімелесуді қарым-қатынас жасаудың бірсарынды
үдерісі емес, керісінше, идеялар екіжақты бағытта жүреді жəне осының негізінде оқушының білім алу үдерісі алға жылжиды деп тұжырымдаған ғалым

Александр, 2004 ж.

Білім берудегі инновациялық процестердің педагогикалық маңызды
проблемасы

Озық педагогикалық тəжірибені зерттеу, жинақтау жəне
тарату

Білім берудегі Кембридж тəсілінің теориялық негізі
Оқушы ойын дамыту сыныптағы түрлі дерек көздерінен,
мұғалімнен, оқулықтан, достарынан алған білімдерімен өзара əрекеттесуі




Білім беруді басқару мен көшбасшылық дегеніміз
Мұғалімнің өз тəжірибелерінің жекелеген тұстарын анықтауы,
зерттеуі, бағалауы, сыни ойлауды дамытуы

Білім беруді, əдістерді жəне осы мүмкіндіктерді іске асыру түрлерін
жақсарту мүмкіндіктерін анықтауға бағытталған бағалаудың атауы

Формативтік жəне оқыту үшін бағалау

Білім берудің мұғалімді селқос тыңдағанда ғана емес, вербальды
құралдарды қолдану нəтижесінде, яғни сөйлесу, талдау жəне дəлелдеу
барысында жүзеге асатынын көрсеткен ғалым

Барнс, 1971 ж.

Білім берудің таңдалған проблемасы бойынша психология-педагогикалық жəне методикалық əдебиетпен танысу
Оқыту

Білім интеграциясы жəне корреляциялық принциптері жағдайда жəне
назарға ойлау процесінде психикалық ерекшеліктерін ескере отырып
жобаланған тəсіл

Когнитивті тəсіл

Білімдердің технологиялық аспектісі
Технологиялық білімдер мен пəндік білімдердің өзара
əрекеттесуінің тəсілін білу

Білімді бірлесіп алуда немесе«пікір алмасу» барысында тең құқылы
серіктестер болып табылады деген ғалым

Мерсер, 2000 ж.

Білімді іс-əрекет негізінде қабылдап, оның өмірмен жəне тəжірибемен
байланысын тереңдетуді талап ететін оқытудың принципі

Белсенділік

Заманауи ресурстар жоқ
Веб2.0 компьютерлік технологияларды пайдалану

Заңдылық дегеніміз
Педагогикалық процесс пен құбылыстардың арасындағы мəнді
Байланыс

Зерттеу жұмыстарына жүргізілген талдау оқу нəтижелелерінің бес
санатын анықтауға мүмкіндік берді

1. Білім алу – білімнің сандық ұлғаюы. Оның нəтижесі алынған ақпарат
болып табылады( негізгі міндет- «көп білу»).
2. Білім алу есте сақтау ретінде.Нəтиже – қайта өндіруге болатын есте
сақталған көлемді ақпарат.
3. Білім алу ақпарат жинақтау ретінде. Нəтиже – есте сақталып,
қажет болған жағдайда қолдануға да болатын факті, дағды жəне əдістерінің
айтарлықтай мөлшердегі жиынтығы.
4. Білім алу- мағынаны ұғыну жəне оның мəнін анықтау ретінде. Бұның
нəтижесі – оқушының пəннің құраушы бөліктері мен шынайы өмір арасындағы
өзара байланыстарды анықтай алуы.
5. Білім алу шынайылықты өзгеше түсіну жəне түсіндіру ретінде.
Нəтижесі – əлемді өзгеше қырынан қарастыру арқылы танып- білу.




Зерттеу жұмысты жазудың 5 кезеңді жүйелі тəсілі

1. Жоспар жəне дайындық.
2. Ақпаратты жинау жəне бағалау.
3. Құрылым.
4. Жоба жазба.
5. Түпкілікті нұсқа

Зерттеу жұмысы кəсіби тұрғыдан дамуға қажетті материалдан тұрады
Дарлинг Хаммонд жəне Ричардсон, 2009 ж.

Зерттеу сабақтың қай кезеңінде қолданылады?
Сабақтың кез-келген кезеңінде

Зерттеу тəжірибелеріне сүйене отырып, педагогикалық
жаңалықтардың мынадай критерийлер жиынтығын анықтауға болады

Жаңашылдық, оптималдық, жоғары нəтижелілік, тəжірибеде
шығармашылықпен қолдану мүмкіндігі

Зерттеулері Барнстың ертеректегі жұмысына негізделе құрылып, білім
беру барысындағы диалог атқаратын негізгі рөлге назар аударуды мақсат етеді

Мерсер жəне Ходжкинсон, 2008 ж.

Зерттеушілер мұғалімнің бойындағы қандай құндылықты бəрінен
жоғары қойып отыр?

Сенім

Зерттеушілік əңгіме – мұғалімдердің оқушыларды əңгімеге тарту
кезінде дамыту қажет болып табылатын əңгіменің түрін анықтаған ғалымдар

Барнс пен Мерсер

Бір мəселенің (проблеманың) бірнеше шешімін іздеу мақсатында
қолданылатын шығармашылық ойлаудың түрі

Дивергентті ойлау

Бір нақты кезеңде сол сəтте неге жеткендігін есепке алу үшін жасалған
бағалау

Жиынтық бағалау

Бір тоқсанға жоспарланған нұсқаулық

1. Оқып-үйренудің негізгі мақсаты;
2. Қолдануға арналған, мұғалімнің жұмыс істеу формалары;
3. Қазақ тілін үйренудегі тіл тосқауылын жеңу;
4. Оқып-үйренудің нəтижесі;
5. Үйрену мақсатындағы бағаны қоса алғандығы, бағалау;
6. Барлық оқушыларды сабаққа тарту жұмысы;
7. Негізгі дереккөздер.




Бір топ адамғаHTML немесе басқа бағдарлама тілін білмей-ақ, web-сайтты бірлесіп дамытуға мүмкіндік беретін – _____________.
Wiki беттері

Бірінші сұрақтар жауап алу үшін жəне оқушының жауабын түзетуге
көмектесу үшін қажет, сұрақты қарапайым етіп қою, өткен материалға оралу,
ойға салу, дұрысын қабылдау, толығырақ жауап беруге итермелеуге арналған сұрақтар

Түрткі болу

Бірқатар аффекттік, əлеуметтік, танымдық факторлардың, олардың
ішінде ең негізгілері – тұлғааралық қатынастар мен оқушыларды оқу-тəрбие
үдерісіне тарту негізінде қалыптасатын сыныптағы ахуал

Сыныптағы ахуал

Бірлестікте немесе басқа əріптестермен жоспарды талқылауға
қатыспау

Басқа мұғалімдерді іс-қимылдарды бірлесіп жоспарлауға,
рефлекцияға жəне зерттеу жұмысына тарту

Бірмезгілде тыңдау, ойлау жəне өзара байланыстыру
Сұхбат алу

Бітіруші түлектерге ҰБТ өткізудегі бағалаудың мақсаты
Стандартты бақылау жəне орындау

Блум Таксономиясына сəйкес жоғары тəртіптегі сұрақтарды қою
жүргізілетін кезең

Анализ, синтез, бағалау

Блум Таксономиясына сəйкес, жаңа үлгіде əртүрлі тəсілдермен
элементтерді қиыстыру арқылы ақпаратты жүйелеу деңгейі

Жинақтау

Блумның6 талқылау таксономиясына мысал келтірген
Латимер мен Ноубл, 1996 ж.

Блумның6 талқылау таксономиясына сұрақ үлгілерін жасаған
Альберт Эйнштейн




Бөлім бойынша жиынтық бағалудың максималды балы12. Ал оқушы
8 балл алды. Осы оқушының оқу жетістіктерінің деңгейі… сəйкес болады.

66% (орташа)

Британ Колумбиясы балабақшасындағы3 жасар балаларды бақылауға
алып, зертеген

Перри

Бұл стратегияны «кейіпкерге хат» деп алса да болады
RAFT

Бұл үдеріс арқылы оқушылар түсіну, бақылау, оқу тəжірибесіне
қадағалау қабілетін дамытады

Метатану

В.В.Давыдов бойынша оқу іс-əрекетінің басты нəтижесі
Теориялық сана мен ойлау

Видеоролик, электронды оқулық, TV, DVD қолданылатын модуль
Білім беруде АКТ-ны пайдалану

Выготскийдің айтуы бойынша оқушының өз бетінше шешкен
міндеттердің көмегімен анықталған өзекті даму деңгейі мен үлкендердің
басшылығымен жəне анағұрлым қабілетті жолдастарымен бірігіп шешілген
міндеттер арқылы анықталатын болжамды даму деңгейі арасындағы қашықтық

Жақын арадағы даму аймағы

Г.Хофстед (1991 ж.) Үлкен ғылыми жұмысында IBM үшін орындалған
ғылыми жұмыста өзі анықтаған айырмашылықтың 5 бағытын айқындады

1. Биліктің ара-қатынасы.
2. Ұжымшылдықпен салыстырғандығы даралық.
3. Батылдық жəне нəзіктік.
4. Белгісіздіктен қашу.
5. Уақыт.

Ген – біздің мінез-құлқымызды бақыламайды, біздің тəжірибеміздің
əсерінен өзгеріп отырады деген ғалым

Ридли, 2004 ж.

Гуманистік тəсілдің негізін қалаушылар
Маслоу мен Роджерс




Ғылыми идеялардың көпшілік мақұлдаған көрінісі, мысалы жарықтың
сəулелері, энергия ұғымы

Ғылыми үлгілер

Ғылыми педагогикалық зерттеу əдістері
Табиғи эксперимент

Ғылыми педагогикалық тəжірибеге баға беруде басшылыққа
алынатын жаңашылдық

Инновацияның негізгі критерийлері

Дамыта оқыту технологиясын ұсынған ғалым
Л.С.Выготский

Дарынды жəне талантты оқушылардың білімін, жетілдіру бойынша
қызметтің бірінші кезеңін көрсетіңіз

Жалпы зерттеу жаттығулары(Ренцулли мен Райс)

Дарынды жəне талантты оқушылардың ынталандыруға қатысты
сипаттамасын көрсетіңіз

Өзін-өзі сынайды, бағалай алады

Дəстүрлі əдіс – _________________.
Дайын білімге негізделген

Джин Раддок«оқушы үнінің» мəні зор деп насихаттады. Ғалым бұл
идеясымен не айтпақ болды?

Оқушының пікіріне қызығушылық таныту арқылы олардың білім
алуын жетілдіруге болады

Джон Дьюи мен Дональд Шонның жұмыстарынан шыққан ұғым
Рефлективтік практик

Джон Дьюидің«Біз қалай ойлаймыз?» деген кітабы жарыққа шыққан
жыл

1910 ж.

Джон Дьюидің рефлективтік ой туралы кітабы
Біз қалай ойлаймыз?




Джон Флейвелл (1976 ж.) метатануды өлшеудің неше құрылымын
анықтады?
3

Джон Флейвелл бойынша оқушыға білмеген тапсырманы орындауға
кеңес берілмегендіктен оқушының қабілеті жетіп тұрса да тапсырманы орындай алмауы

Өнімділік тапшылығы

Диалог негізінде білім беру мен білім алу дегеніміз
Оқушылардың өзара сұхбаттасуы

Диалог негізінде оқыту жəне оқу дегеніміз
Мұғалім мен оқушы арасындағы ой-пікірдің жүйеленуі мен дамуы

Диалог сабақта оқушылардың қызығушылығын арттырумен қатар
олардың білім деңгейінің өсуіне үлес қосатындығын өз еңбектерінде атап
көрсеткен

Мерсер мен Литлтон, 2007 ж.

Диалогтік білім теориясын əзірлеген бразилиялық педагог
Пауло Фрейре

Диалогтың бес үлгісі
Механикалық есте сақтау, декламация, нұсқаулық, талқылау,
Диалог

Диалогтың бес үлгісін анықтаған ғалым
Александр

Дидактикаға қазақша анықтама берген
Ж.Аймауытов

Дидактикалық концепциялар саны
3

Дидактиканы басқаша қалай атаймыз?
Оқыту теориясы




Дидактиканың категориялары
Оқыту, оқыту процесі, оқыту заңдылықтары мен принциптері,
білім берудің мазмұны, оқыту əдістері, оқытуды ұйымдастыру формалары,
БІД есепке алу жəне бағалау

Дидактиканың нақты түсініктері
Сабақ беру, оқыту, білім беру, оқу

Дидактиканың негізін салушы
Я.А.Коменский

Дидактиканың талаптарына сай жасалған құрал
Оқулық

Екінші тілде оқу:
– пəн мен тілді кіріктіріп оқыту əдісіне сай (CLIL) жеңілдетілген мəтін
ұсынады;
– оқушылар негізгі етістіктердің мағынасын анықтайды;
– оқушылар мəтіндегі таныс емес етістіктердің астын сызады.
Оқушыларға… мүмкіндік беру үшін

Етістіктерді түсіну арқылы мəтінді түсінуге

Екінші тілді оқыту:
– мұғалім пəн мен тілді кіріктіріп оқыту əдісін (CLIL) қолдануға
негізделген мəтін ұсынады;
– оқушылар көп нүктенің орнына ұғымдарды жазады.
Оқушыларға… мүмкіндік беру үшін:

Ұғымдарды еске түсіруге

Ең жоғары ретті ойлау дағдыларының сипаттамасы
Жаңа контекстке бөліктерді біріктіру, мысалы,
хабарлама/баяндама

Ең үздік оқушыларды анықтайтын өлшемдерінің ішінен икемділік
сипаттамасына сəйкес келетінін көрсетіңіз

Тапсырманы орындауда балама шешімдерді көріп, қабылдай
Алады

Ең үздік оқушыларды анықтаудағы иекмділік сенімді өлшемінің
сипаттамасы

Басқаларға қарағанда ойлау қабілеттері жақсы
ұйымдастырылған

Ерекше дағдылар, көзқарастар, қызығушылық туғызу дегеніміз -_____________.
Интерпретация




Ересектер пайдаланатын сөз саны
25000

Есте сақтағыңыз келетін ақпаратты танымал жерлермен
байланыстырып елестетуге негізделген əдіс түрі

Мнемоника əдісі (Loci орын əдісі)

Есте сақтағыңыз келетін ақпаратты танымал жерлермен
байланыстырып елестетуге негізделген мнемоника əдісі

Loci орын əдісі

Есте сақтаудың тиімді əдісі
«Нақтылайтын» өңдеу əдісі

Жағымсыз істердің алдын алатын, өзінің жəне басқалардың алдында
кінəлі сезінуге шақыратын əдіс

Жазалау

ЖАДА(жақын арадағы даму аймағы) негізгі идеясы
Мұғалімнің жетекшілігі жəне құрбыларымен
ынтымақтастықта оқушыларды дамыту үшін жайлы орта құрылады

ЖАДА дегеніміз не?
Жақын арадағы даму аймағы

ЖАДА кімнің зерттеуі?
Л.С.Выготский

Жады мəселесіндегі ұлы зерттеуші
Эндель Тулвинг«Алып шығу тəжірибесі»

Жады мəслесін«алып шығу» туралы еңбектің авторы
Эндель Тулвинг




Жадыны зерттеу маңызын зерттеген доктор
Джон Саймонс

Жазылым:
– оқушылар ғаламтордан ірі ғалым туралы ақпарат іздейді;
– оқушылар ғалымның зерттеулері тақырыбында шағын мəтін
құрастырады;
– олар бір-бірінің жұмыстарына түзету енгізеді.
Оқушыларға… мүмкіндік беру үшін:

Практикада екінші тілді пайдалануға

Жақсы жазбаша жұмыстардың сипаттамалары
– нақты құрылым;
– кіріспе;
– шынайы, кепілді пайдалану.

Жалпы бастауыш мектебінде сауалды жүргізуді дəлелдеген ғалымдар
Э.К.Врагг, Г.Браун, 2001 ж.

Жалпы тілді үйренгенмен қатар пəнге қатысты академиялық тілді
меңгеру маңызды. Бұл оқушыларға не береді?

Пəнді тереңірек игеру

Жан Пиаженің«Ойлауды дамыту» теориясы басымдылыққа ие болған
жыл

1960 ж.

Жан Пиаженің теориясы
Ойлауды дамыту теориясы

Жаңа білімдерді, əдістерді жəне ережелерді түрлі нұсқада пайдалану
Блум таксономиясының қай қадамына сəйкес келеді?

Қолдану

Жаңа білімді қайта жаңғыртудың көне формасы
Диалог

Жаңа идея ойлап табуға бағыттайтын оқу əдісі
PBL




Жаңа оқу бағдарламасындағы өзгерістермен таныс емес
Оқыту тəжірибелерін өзара бағалауды ұйымдастыру жəне
басшылық ету

Жаңартылған білім бағдарламасында негізгі ұстанымның бірі тұлғаға
бағытталған. Бұл ұстанымның мақсаты:

Тұлғаның шығармашылық қабілеттерін толығырақ ашу

Жаңартылған оқу бағдарламасы бойынша сабақтар əлеуметтік-мəдени
бағытқа негізделген, сондықтан

Бірлескен дəлелдер мен талқылауларды қолдану арқылы
Жүргізіледі

Жаңаша оқыту үдерісін мектепке кіргізуде сіздің жасайтын
жұмыстарыңыз

Көшбасшы қандай болуы керек деген сұрақ төңірегінде ойлану

Жасалған жұмыстардың, белгіленген фактілердің, олардың
талдауларының сипаттамасы, нəтиженің теориялық негізі, жалпы
қорытындыларды тиянақтау жəне жұмыста перспективаны анықтау

Қорытынды бақылау

Жастарды білімде де, əлеуметте де табысты болу үшін өз
қабілеттеріне сенімділігін,өзін-өзі бақылауды дамытуға көмектесу

Эмоциялық білімдарлық

Жеке адамға талап қоюшылық пен баланы құрметтей білудің бірлікте
болу принципі

Балаға жоғары талап қою, оның күш-жігері мен қабілеті, еркіне
сенім көрсетумен ұштасуы керек

Жеке адамның дамуына ықпал ететін негізгі фактор
Тəрбие

Жеке адамның мінез-құлқының дамуына ықпал жасайтын қоғамдағы
əлеуметтік қатынас, ___________ орта деп аталады.

Əлеуметтік

Жеке бағалау түрі қалай болады?
Оқушының жеке білімі бағаланады




Жеке жеті модуль дегеніміз не?
Біліктілікті арттыру бағдарламасының негізгі мазмұны

Жеке қызметін өзін-өзі бағалағанда, мұғалім сұрақтар қояды<s/trong>
Сабақтың жоғары нəтиже көрсетпеуіне кім кінəлі?

Жеке тəжірибенің қағидалары, жалпы ережелер, ой мен ойлау, оқиға
мен кейбір жағдайлар туралы еске алудың бір бөлігін айқындайтын жады түрі

Семантикалық

Жеке тұлғаға бағдарланған білім берудің басты идеясы
Қалай ойлайтыны əрі оқитынын қадағалау, бағалау, бақылау
жəне өзгерту қабілетін дамыту

Жеке тұлғаны дамыту, базалық мəдениетін қалыптастыруда негізгі
құрал

Білім беру

Жетекші іс-əрекеті ойын болып табылатын жастық даму кезеңі
Мектепке дейінгі жас

Жинақталған педагогикалық фактілерді ой елегінен өткізу, талдау
жəне жалпылау

Теориялық

Жиналыста ата-аналар балаларына сұрақ ретіндегі ескертулері əсер
ететінін анықтады. Яғни балалар ешнəрсені түсіндірмейді жəне арадағы диалог жанжалға ұқсайды. Сіз мынадай кеңеске құлақ аспайсыз.

Ата-аналарды тынышталдырып, жас ерекшелікке сабырмен
қарауларын сұрауға

Жиынтық(суммативті) бағалау дегеніміз
Оқуды бағалау

Жиынтық бағалауды тапсыратын күні бір оқушы ауруханаға түсіп
қалды. Оған рұқсат беріледі

Мектепке келген сəттен екі апта бойында өтуге




Жоба(PBL) негізінде оқытудың ең негізгі элементтерінің саны
7

Жоба негізінде білім беру(PBL) дегеніміз
Тыңғылықты зерттей отырып, XXI ғасыр дағдыларын
қалыптастыру

Жоғары қабілеттері бар оқушыларға жоғары деңгейдегі сұрақтар мен
тапсырмаларды, ал қабілеттері төмен оқушыларға – төменгі деңгейлі қарапайым сұрақтарды дайындау

Жалпысыныптық жұмысқа жатады

Жұмыс/адамдар басқа адамдар оны қалай жасай алатынына
байланысты бағаланатын бағалау

Критериалды бағалау

Жұмысты қарапайым тілмен жазу үшін қысқаша кеңестер беріледі

– дəл, қысқа жəне нақты мазмұн;
– сандар мен кестелерді тиімді пайдалану;
-тыңдаушыларға сəйкес жұмыс жасаңыз;
-талдамалық ақпаратты түсінікті етіп түсіну;
– қорытындылар мен ұсыныстар.

Жұпта сұрақтар құрастыру іс-əрекеттің қай түріне жатады
Тыңдалым жəне айтылым

Зерттеушілік əңгіме жүргізу кезінде оқушылардың əрекеті
Айтқандарын дəлелдейді

Зерттеушілік əңгіме қай уақытта тиімді?
Топтық жұмыста

Зияткерлік туралы зерттеген ғалым
Говард Гарднер, 2006 ж.

Зияткерлікке қарсы Үштік модель теориясын ұсынған ғалым
Роберт Стернберг




Зиятқа қатысты соңғы зерттеулерде Роберт Стернберг ұсынған үштік
модуль

Компоненттік, эмпиристік, мəнмəтіндік аспекті

Идея қайталанады жəне жасалады, бірақ үнемі мұқият бағалана
бермейтін əңгіме түрі

Кумулятивтік əңгіме

Идея мен мүмкіндіктерді алға жылжыту жəне келісу деген
анықтамаға не жатады?

Дəлелдеме

Индивид қалай ойлайтынын, қалай оқитынын қадағалау, бағалау,
бақылау жəне өзгерту қабілетін түсіну, білім алуды үйретудің қозғаушы күші

Метатану

Инклюзивті мектептерде талантты жəне дарынды балаларды
анықтауға бола ма?

Инклюзивті тəсілмен зерттеу арқылы анықтауға болады

Инновациялық процестердің маңызды проблемасы ол
Педагогикалық-психологиялық ғылымдардың жетістігін
практикаға енгізу

Интернетті қолданатын оқушылар үшін ең үлкен қауіп…
Жеке ақпаратты ашатын оқушылар

Интерпретация дегеніміз не?
Логикалық қорытынды

Интерпретация неге қатысты жүргізіледі?
Қызығушылық тудыратын, яғни, ерекше дағдылар, көзқарастар
немесе əр түрлі білім берудің түрлі жолдарына қатысты жүргізіледі.

Интерпретация нені сипаттайды?
Логикалық қорытынды




Интерпретация параметрін қалай атайды?
Өлшем

Интерпретация ұғымының басқаша атауы
Логикалық қорытынды

Ізгілендіру принципі дегеніміз
Оқушыға қысымшылық жасамай, ер кін қатысуына жағдай
жасау

Іс-əрекеттегі зерттеу үдерісін оқу үдерісіне ықпалдастыру нəтижесі
Оқушының оқу тəжірибесін жақсартады

Іс-əрекеттік ұстанымның негізгі мазмұны
Оқушы білімді дайын күйде алмай, оны өзі өндіреді

Іс-əрекеттің түрлері, көрнекі құралдар,коммуникация құралдары
Тəрбие құралы

Іс-тəжірибені дамыту мақсатында сіз стратегиялық іс-əрекеттерді
қалай қолдана алатыныңызға берілген кейбір мысалдар?

– оқу
– сынау
– деректер жинау
– консультация
– рефлекция
– бірлескен жұмыс

Ішкі когнитивтік құрылымдағы өзгерістерді зерттеген зерттеуші
Джин Пиагет

Ішкі уəж
Райан, Деки

Карл Роджерстің«Мен» тұжырымдамасы – бұл… үйлесім
Аффективті, əлеуметтік, когнитивті




Кəсіби дамуда арнайы зерттеулер жүргізеді
Өзінің тəжірибесі туралы ойланады

Кəсіби жарамдылықты тексеру
Мұғалім барлық оқушылардан тақырып бойынша тоқсан бойы
оқығандарын сұрайды

Кəсіби өздік жетілуде
Үдерістің ерекшелігін ескере отырып кəсіптену кезеңдерде
біртіндеп іске асады

Кəсіби өздік жетілуді басқару
Диагностикалық инструментариді қолдана отырып білім беру
үдерісі қатысушыларының рефлексивті байланыс тəртібінде іске асады

Кəсіби өздік жетілудің дайындық деңгейінің өсуіне, кəсіби өздік
есінің, құзырлығының дамуына бағытталған

Білім беру мазмұны

Кəсіби-педагогикалық қызметінің субъектісі ретінде жеке өзін-өзі
жетілдіру үшін өзін мақсатты бағытталған өзгерту

Өзін-өзі дамыту

Кейбір ғалымдар стратегиясының өзіндік 6 ерекшелігін бөліп
көрсетеді(Гриффис, 1985 ж.)

– белсенділік, оқушының жасайтын əрекеті, оның ақыл-ой қабілеттілігі
жəне физикалық мінез-құлқы;
– саналылық;
– таңдаушылдық- зерделеу стратегиясын ақылмен таңдау жасау білу;
– мақсатқа бағытталғандылық;
– бақылау – оқушы оқу үдірісін бақылайды жəне реттейді;
– тілді оқу – алған білімдерін іс жүзінде қолдануға балама ретінде.

Кейс-стадидің соңғы мысалы қалай аталады?
Топтағы жұмысты құрылымдау

Келеңсіз қылықтарды шектеп, тежеу үшін қолданылатын
педагогикалық ықпал ету əдісі

Жазалау

Келтірілген мысалдардың қайсысы формативті бағалауды қолдану
үлгісі болып табылмайды?

Мұғалім өткен тақырып бойынша тестке баға қояды




Кембридж бағдарламасының7 модуліне сəйкес білім беру мен білім
алудағы жаңа тəсілдер

Қалай оқу керектігін үйрету, диалог арқылы оқыту

Кембридждік білім беру бағдарламасының негізгі міндеті
Педагогтар тəжірибесін жетілдіру жəне бағалауға көмектесу

Кең жолақты қосылыс нашар
Смартфонды (функциялары кеңейтілген ұялы телефон)
пайдалану

Кең тараған тəсіл
Сындарлы теориялық оқыту

Кері байланыс дегеніміз не?
Мұғалім мен оқушылардың жетістікке жетуі

Кері байланыс түріне жататын талқылау сұрақтары
Жұмыстағы кемшіліктердің себебі қандай? Мұны сіз қалай
түсіндіресіз?

Кері байланысты қамтамасыз ететін
Оқыту үшін бағалау

Кіріктірілген білім беру бағдарламасында оқушылардың оқу
əрекеттері келесі басты санаттар бойынша топтастырылған: «біледі», «түсінеді»,
«қолданады», «талдайды», «бағалайды», «синтездейді». Топтастыру негізінде:

Дж. Блумның таксономиясынан алынған

Кіші жастағы балаларды когнитивті даму əрекеттері əлеуметтік
қарым-қатынас үдерісінде қабілетті оқушылармен араласу жəне мəдениет
қоршаған орта мен қарым-қатынас жасау арқылы оқушыларды ересектерше
ойлау əдісіне үйрету кезінде қалыптасатын оқушы ретінде суреттеген

Л.С.Выготский

Кішкентай балалармен жұмыс барысында сыни тұрғыдан ойлауды
дамытудың ең оңтайлы тəсілі

Балалардың жеке басының тəжірибесіндегі дəлелдерге мəн
беруге ынталандыру




Когнитивті дамудың, оқушылар өздерінің «ЖАДА» жұмыс істесе,
жақсаратындығын көрсеткен ғалым

Л.С.Выготский

Когнитивті психология əлемінде көп үлес қосқан
Пиаже, 1960 ж.

Когнитивті психология нені зерттейді?
Материалды қабылдауға қатысты адам санасын, есте сақтау,
қабылдау

Когнитивтік үдерістерді білу, түсіну жəне реттеу немесе олар туралы
ойлау, қатесін танып білу жəне ойлауды реттеу бұл…

Метатану

Компьютерлік бағдарламалауда құжаттарды ашу жəне мұрағаттау
үдерістерін білуді қамтитын білім саласы

Технологиялық білім

Кохлберг«Өнегелі даму» теориясында көрсеткен кезеңдер саны
3

Көп нүктелі тест.
Оқушыларға толық бірінші абзацты ұсыну жəне мəтінннен əр
жетінші сөзді алып тастау.

Көптеген мектептер мен оқу орындары білім сапасының ең жоғарғы
деңгейін көрсетуде

Вагнер, 2003 ж.

Көрнекі құралдарды қолданудың тиімділігін арттыру үшін оларды
үнемі əр сабаққа қолдану қажет, сонда ғана мұғалімдер берілген оқу материалын жетік меңгереді.

Дарлинг Хаммонд жəне Мак Лолин, 1995 ж.

Көру(визуальды), есту(аудиалды) құралдары арқылы оқушылардың
сезім мүшелеріне əсер ететін оқыту принципі

Көрнекілік





Курс аяғында мұғалім əр оқушыға оқытуды қалай жалғастыру
керектігіне кеңес береді

Жиынтық(суммативті) бағалау

Курс тарауы аяқталғаннан кейін оқушылардың өз бетімен
орындайтын лабораториялық жұмысының кешендісі

Практикумдар

Күнделікті жоспарда мұғалім
оқыту мақсатын нақты жəне түсінікті қалыптастыруы қажет

Күнделікті оқу жағдайларында тестілеудің мағыздылығын айтқан
психологтар

Джефф Карпике, Роди Редигер

Күнделікті тəжірибесінде мұғалім оқушылардың жетістігін, игеру
деңгейін өлшеу үшін қолданатын түрлі əдістер

«Екі жұлдыз, бір тілек», «Қол сигналдары», «Бағдаршам»,
«Қарым-қатынасқа арналған карточкалар индексі», «Тілдік үлгілер»,
«Үшминуттық кідіріс», «Сөздік баға», викториналары, сұхбат ж/е т.б

Күтілетін нəтижелер түрінде көрсетілген
Оқушы міндеттерінің жүйелері

Күшті дағдылар
Ағым, зерігу

Қазақ балаларын оқыту, оларға білім беру мəселелерін көтерген
ағартушы

Ы.Алтынсарин

Қазақстан Республикасында жалпы білім беретін жəне Зияткерлік
мектептер үш тілде білім беру саясатын жүзеге асырады. Бұл саясаттың мақсаты:

Лингвистикалық құзыреттіліктерді қалыптастыру
Қазақстан Республикасының«Білім туралы» Заңы қабылданған жыл
2007 ж.

Қазақстанда «Сын тұрғысынан ойлауды дамыту» жобасын іске
асырған

С.Мирсеитова




Қазақстандағы білім беруді дамыту үшін маңызды болып табылатын
ең басты педагогикалық түсінік

СТО

Қазақстандық мұғалімдерге педагогикалық тəжірибесін жетілдіру
мен бағалауға көмектесу
Бағдарламаның негізгі міндеті

Қазіргі деңгейде оқыту процесіне негізгі талаптардың бірі болып
табылады

Оқушының өзіндік қызметін ұйымдастыру

Қазіргі заманғы бірқатар зерттеулерде 3 жастағы оқушыларға
мүмкіндік жасалған жағдайда, олар өзінің оқуына асқан жауапкершілікпен
қарауға қабілетті екендігі анықталды

Whitebread, 2008 ж.

Қазіргі мектепте жазу ең аз дегенде ___________ ретінде
қарастырылады.

Оқушының білімін тексеру айғағы

Қай елдің көше балаларын математика пəніндегі қиындықтары мен
күнделікті нарықтағы сауда ситуациаларында ойша есептеуді табысты шығарған жағдайын зерттеген?

Бразилия

Қай зерттеуде мұғалімдер есту қабілеті нашар жəне ағылшын тілі ана
тілі емес балалар үшін кеңейтілген, тапсырмалары танымдық сипаттағы,
мектепшілік бағдарлама жасады?

Бірінші зерттеуде

Қай тəсіл бағалауда сыныптағы əңгімені анағұрлым жақсы
сипаттайды?

Диалог: құрылымдағы сұрақтар нысаналы талқылау арқылы
ортақ түсінік қалыптастыру

Қайта тексеруге қарағанда қайта оқу талаптары жеңіл алып шығу
тəжірибесін дəлелдеген

Саймонс, 2012 ж.

Қалай жүгіру, шанышқыны қалай ұстау, қаламмен жазу туралы
білімімізді сақтауға жауап беретін жады түрі

Рəсімдік




Қалай оқу керектігін үйрету
Оқушылардың білім алу жауапкершілігін түсінуі

Қалай оқу керектігін үйрету, оқушының оқу дағдыларын
қалыптастыратын ұғым

Метасана

Қалай оқыту керектігін үйрету
Флейвелл, 1976 ж., Выготский, 1978 ж.

Қалаулы нəтижеге қол жеткізу үшін құрылған
Орта мерзімді жоспарлау

Қандай параметрлерді көбінесе өлшем деп атайды?
Интерпретация

Қара жəшік ішіндегі жұмыс ол…
Оқыту үшін бағалауды қолдану

Қоғамдық түрдегі тəрбие принципінің талаптары
Азаматты тəрбиелеу

Қолайлы оқу үшін адамдарға байланыс пен мадақтау қажет,
сондықтан баға ізгі болуы керек. Нешінші тезис?

8

Қолдану ерекшелігі мен орнына байланысты жаңалық енгізудің
түрлері

Технологиялық, əдістемелік, ұйымдастырушылық

Құзырлы мұғалім оқушыларға, ортаға жəне ресурстарға лайықтап
нені реттеп отырады.

Оқыту элементтерін




Құзырлы оқытудың маңызды факторы
Оқушының тақырыптың мəнін өз бетімен меңгеруін түсінуі
жəне бағалай алуы

Құқықтық тəрбие нəтижелілігінің басты көрсеткіші болып табылады
Құқықтық сананы қалыптастыру деңгейі

Құрылымдық сабақ арқылы оқыту шеберлікті жетілдіру
Фишер, Н.Фрей, 2008, Алексанрия, Вирдиния: ASCD

Қысқа мерзімді жадының екінші атауы
Жұмыс жадысы

Қысқамерзімді жоспарды құрастырғанда, ең алдымен мұғалім
________ жасау керек.

Өзінің қарауына байланысты оқытудың мақсатын қоюды

Л.Выготскийдің əлеуметтік-мəдени теориясы
Жақын арадағы даму аймағы

Л.С.Выготский «Жақына арада даму аймағы» ұғымын анықтаған
жыл

1978 ж.

Л.С.Выготский жас баланы оқушы ретінде сипаттайды, оның
когнитивтік дамуы əлеуметтік өзара іс-əрекет барысында жүреді. Төменде
келтірілген тұжырымдардың қайсысы Л.С.Выготскийдің айтқанын барынша
нақты түсіндіреді?

Оқушылар жаңаны меңгеріп жатқанда ересектер мен
құрдастары оларға қолдау көрсетеді

Л.С.Выготский зерттеулерінің теориялық атауы
Мəдени тарихи даму теориясы

Л.С.Выготский когнитивті дамудың, оқушылар өздерінің_________
жұмыс істесе, жақсаратындығын атап көрсетеді

«Жақын арадағы даму аймағында»




Л.С.Выготскийдің білім беру моделі
Оқушының диалог құру нəтижесінде білім алады деп
Жорамалдайды

Л.С.Выготскийдің іліміне сəйкес, төменде келтірілген
тұжырымдардың дұрысы

Білім адамдар арасындағы өзара іс-қимыл барысында
қалыптасады

Латын тілінен аударғанда «жақын отыру» деген мағынасын
білдіретін термин

Бағалау

Литосфералық катаклизм ұғымдарына қатысты мəтіндерді оқиды.
Оқушылар ұғымдардың, терминдердің анықтамасын еске түсіріп, дəптерге
жазады.

Ұғымдар мен терминдерді дұрыс түсінгендіктеріне көз жеткізу

Литосфералық катаклизмдер (жер сілкінісі, жанартау т.б.)
фотосуреттері көрсетіледі. Оқушылар катаклизм түрлерін ауызша атайды.
Катаклизмдерді еске түсіруге мүмкіндік беру

Логикалық қорытындының басқаша атауы
Интерпретация

Лондонның Дарындылар жəне Таланттылар ұйымының «Лондон
шақыруы» филиалының директоры

Ян Уорвик

Мазмұнды оқу дегеніміз – бұл оқу барысының əрбір қатысушы үшін
жайлы жағдай жасауды ең басты мəселе ретінде қоятын оқу түрі. Мазмұнды
оқуды мынадай индикаторлар көмегімен анықтауға болады
– барлық оқушыларға əділ қарау;
– мұғалімнің алдында барлық оқушылар тең;
– оқу жекелеген оқушыларға да оқушылардың бүтін топтарына да
қиындықтарды жеңуге көмектесуі керек;
– оқу үдірісінің құндылықтарын күнделікті тəжірибеде нақты
бейнеленген, сіз оны мектепте жəне сыныпта көре аласыз.

Мақсатқа бағытталған іс-əрекет басталған жəне қолдау тапқан үдеріс
Уəж

Мақсатқа қол жеткізу үшін сыныптағы барлық оқушылар
тартылатын тиісті мақсаттарды əзірлей алады

Кəсіби дағдылар




Мақсаты баға қою, сертификаттау немесе оқытудың алға жылжыуын
тіркеу үшін оқыту қорытындысын шығару болса, ондай бағалауды қалай
атайды?

Жиынтық жəне оқытуды бағалау

Маслоу мен Роджерс оқытудағы __________ тəсілдің негізін
қалаушылары

Гуманистік

Маслоу пирамидасы
1. Биологиялық жəне физиологиялық қажеттілік;
2. Қауіпсіздікке деген қажеттілік;
3. Сүйіспеншілікке жəне қарым-қатынасқа деген қажеттілік;
4. Өзін-өзі құрметтеуге деген қажеттілік;
5. Өзін-өзі таныта білу.

Маслоудың қажеттіліктер иерархиясы неше сатыдан тұрады?
5

Маслоудың қажеттіліктер иерархиясында төменгі деңгей
Психологиялық қажеттіліктер

Маслоудың қажеттіліктер иерархиясындағы ең жоғары деңгей
Өзін-өзін таныта білу

Мəліметтер дегеніміз
Оқушылар тобынан жүйелі түрде жиналатын балдар мен
деңгейлер

Мəтіндегі ең маңызды ақпаратты бөлу жəне оны анық жеткізу
мүмкіндігі
Шығарма жазу

Мəтінді түзету
Оқушы өзін мұғалім рөліне теңестіреді жəне өзінің шығармасын
редакциялайды

Мəтінмен танысуда оқушыны сауатты оқуға жетеледі. Ол үшін сабақ
жоспарын құрастыруда ескермеді

Оқушылардың үзінділерді жатқа оқуын




Мектеп бүкіл оқушылар үшін қандай тəсіл қолданса, жоғарғы
нəтижелерге жете алады

Кеңейтілген мектеп тəсілі

Мектеп жағдайында пайдаланып, арнайы құралдармен
жабдықталған кабинеттерде мұғалімнің басшылығымен оқушылардың табиғи
құбылыстарды, заттарды зерттеу əдісі

Лабораториялық жұмыс

Мектеп жасына дейінгі баланың өзін-өзі реттеуге қабілетті екендігін
айтқан ғалым

Бронсон

Мектеп кітапханасын пайдалану
«Педагогическая проза», Шаталов В.Ф.

Мектепке дейінгі педагогика, емдік педагогика, арнайы педагогика,
еңбектік түзету педагогикасы

Педагогика ғылымының салалары

Мектепте жастарға кеңес беру
Джин Раддак жəне Джулия Флаттер, Хомертон колледжі,
Кембридж

Мектепте оқушы үніне көңіл бөлуді зерттеген зерттеуші
Джин Раддок

Мектепте сервер жоқ
Moodle сияқты ауани оқыту ортасын пайдалану

Мектептің оқу жоспарымен оның мақсатымен таныс болмау
Мектеп деңгейінде шешім қабылдауға қатысу

Мемлекет саясатының өзекті мəселелерінің бірі
Халыққа білім беру ісін жетілдіру




Мен тұжырымдамасының компоненттері
Аффективті, əлеуметтік, когнитивті

Меңгерген білім мен өмірлік тəжірибе негізінде тез нақты саналы
орындалатын практикалық теориялық іс əрекетке даярлық

Білік

Мерселдің зерттеуіне сəйкес, əңгімелесу оқушылардың білім
алуының ажырамас бөлшегі болып табылады жəне əңгімелесудің түрі бар деген. Əңгімелесудің неше түрі бар?

3

Мерсер анықтаған əңгімелесу түрінің қайсысында оқушылар
проблемамен бөліседі, сондай-ақ идеялар жəне пікірлермен алмасу, барлық
идеяларды ойластырып, бағалау, ортақ білім мен түсінік құру арқылы бірлесіп ұғым қалыптастырады

Зерттеушілік

Мерсер балалардың сыныпта талқылау кезінде өз сөздерін
дəйектеудің үш түрін анықтаған. Соның ішінде зерттеушілік əңгіме
сипаттамасын көрсетіңіз.

Ұсыныстар сын тұрғысынан ойлау арқылы жалғасады

Мерсер сыныпта талқылаудағы дəлелдің3 түрін анықтаған, олар
1) Пікірталастық əңгіме, оқушылар бəсекеге қабілетті, басқа
адамдардың көзқарасын қабылдауды қаламайды;
2) Кумулятивтік əңгіме, мұнда оқушылар бір-бірінің үлесін сынамайды
жəне сындарлылыққа негізделеді;
3) Зерттеушілік əңгіме, ұсыныстар жайында күмəн туып, қарсы дау
айтылып, негізделген дəлел мен сыни тұрғыдан ойлау арқылы жалғасады.
Мерсер сыныпта талқылаудағы дəлелдің неше түрін анықтады?
3

Мерсердің айтуынша«Ұжымдық түсіну мен білім беруге қол жету
аясында табысты талқылауда басымдыққа ие – ___________________».

Зерттеушілік əңгіме

Мерсердің зерттеуіне сəйкес əңгімелесу оқушылардың ажырамас
бөлшегі болып табылады. Əңгімелесудің үш түрі бар. Олар:

Əңгіме дебат, зерттеушілік əңгіме, топтық əңгіме

Мерсердің зерттеуіне сəйкес əңгімелесу түрлері
Əңгіме-дебат, топтық жəне зерттеушілік əңгіме

Мерсердің зерттеуіне сəйкес əңгімелесудің неше түрі бар?
3




Метаанализдің неше түрі бар, қашан басталды?
114 түрі, 1977 ж.

Метану терминін алғашқы кім қолданды?
Джон Флейвелл

Метасана дегеніміз – ___________
Тұлғаның өзін-өзі тануы жəне өз когнитивтік үдерістері мен
стратегиясын қарастыруы

Метасана терминін енгізген
Джон Флейвелл

Метатану əдістерін игерген оқушылар
Мұғалімдермен тең əрекеттеседі

Метатану бұл…
Когнитивтік үдерістерді білу, түсіну жəне реттеу немесе олар
туралы ойлау, қатесін танып білу жəне ойлауды реттеу

Метатану дегеніміз
Индивид қалай ойлайтынын, оқитынын, қадағалау, бағалау,
өзгерту қабілеті

Метатану дегеніміз
Саналы білім алу

Метатануды өлшеудің үш құрылымын сипаттаған
Джон Флейвелл

Метатанудың негізгі аспектісі
Өз бетінше жұмыс істеуі жəне дамуы ниеті




Методикалық кеңесте сізге сабақта оқушылардың белсенді іс-əрекетін көрсету ұсынылды
Оқушыларды ойландыратындай тапсырманы түрлердіруге
критерийлер ұсынасыз

МЖМББС сəйкес төменде ұсынылған құндылықтардың қайсысы
ұжымда жұмыс жасау машықтарын қалыптастыруға жатады

Əріптестік

Ми белсенді жұмыс жасаған сайын
Адамның оқуға бейімділігі артады

Модерацияда сіз комиссия мүшесі ретінде
Балдарды қою схемасын бірегей түсінуді қамтамасыз ету үшін
бағалауды алдын ала талқылайсыз

Мұғалім басты тұлға болу үшін оған қойылатын талаптар
Педагогтық əдеп жəне ұстаздық шеберлік

Мұғалім бейнесімен танылатын сан алуан элементтер арасыындағы
байланыс

Сапалы білім беру

Мұғалім ертегі кейіпкерлерінің мінезін сипаттау бойынша ойын
айтып беруге ұсыныс жасайды

Кейіпкерлердің мінезін бағалауға жəне оқығанына өз бағасын
беруге мүмкіндік беру

Мұғалім жұмысының тиімділігін, оқушылармен өзара
байланысының сипаты мен жиілігін анықтау, оқытудың нешінші тəсілі?

Бірінші

Мұғалім жұпта қатені түзеуге мүмкіндік береді. Оқушылар жаңа
ойды жариялайды.

Оқушы-оқушы

Мұғалім зияткерлігі оның оқыту үдерісінде қалай көрініс табады?
Адами зият – бұл «жеке тұлғаның өміріне қатысты шынайы
ортаны бейімдеуге, іріктеуге жəне құруға бағытталған ой əрекеті

Мұғалім иллюстрация бойынша сұрақ құрастыруға, ол сұрақтарды
жұпта бір-біріне қоюға ұсыныс жасайды.

Иллюстрацияға сұрақтар құрастыру, оқығанының мазмұны
бойынша сұрақтарға жауап беру




Мұғалім интонациясы өзгеріп отырады. Оқушылардың жұмыс істеу
жылдамдығы артады.

Физикалық

Мұғалім ішкі уəжді төмендететін қандай сыртқы уəждерді қолдану
кезінде абай болуы тиіс артығын алып таста. Мұғалімнің тарта білуі келесі қай жағдайда қажет

Табысқа немесе сəтсіздікке жетуге кеткен күшті түсіну үшін
оқушылардың даралығын ынталандыру

Мұғалім көшбасшылығын дамытуға əсер етудің түрі.
Кəсіби білімді құруға жəне таратуға ат салысу

Мұғалім көшбасшылығын дамытудың қанша кезеңі бар?
7

Мұғалім көшбасшылығының дамыту жұмыстарының төртінші
кезеңі

Атқарылатын жұмыстардың жоспарын құру

Мұғалім көшбасшылығының міндетті қыры
Оптимистік көзқарас

Мұғалім көшбасшылығының міндетті қыры болып… табылады.
Оптимистік көзқарас, оптимизимге ынталандыру

Мұғалім күнделігін жүргізу артықшылығы үнемі рефлексиялау
тəсілі ретінде

Инновациямен айналысатын əкімшіліктің басты талабы болып
табылады

Мұғалім қызметінің аса маңызды қыры – оқушылардың уəжділігін
анықтауға көмектесетін фактор

Əр оқушыға жеке қолдау көрсету

Мұғалім мəтінді оқып жəне оны бөліктерге бөлуді өтінеді
Мəтін құрылымын анықтау

Мұғалім мəтінмен жұмыс түрлерін түрлі стратегиялар арқылы
ұйымдастырады

Оқушының қызығушылығын арттыру арқылы оқыту




Мұғалім мəтіннің мазмұнын сюжетті суреттер арқылы айтып беруін
өтінеді

Иллюстрация бойынша əңгіменің мазмұнын болжау

Мұғалім мен оқушының белгілі бір мақсатқа жету жолы
Оқыту əдісі

Мұғалім оқу мақсаты мен күту нəтижелерін айқындады. Қысқа
мерзімді жоспар жасауда басты назар аудармады

Оқушылардың келбетіне

Мұғалім оқушыларға жазба жұмысын жиі жаздырады, себебі. Дұрыс
емес жауапты таңда

Оқушылар сабақта бос отырмайды

Мұғалім оқушыларға жеке, жұпта, топта, ұжымдағы іс-əрекет
бойынша тапсырма береді

Ойлаудың реттілігін ескеру арқылы үйрету

Мұғалім оқушыларға мəтінді топта талқылауды ұсынды. Оқушылар
топта дұрыс жұмыс жасау үшін ескермеді

Топ оқушыларының санын көбейтуді

Мұғалім оқушыларға мəтінмен жұмыс барысында жауабы мəтінде
жоқ сұрақтар құрастыруды тапсырды. Тапсырманы орындау барысында
оқушылар ескермеуі керек

Мəтінді көшіруді

Мұғалім оқушыларға ойларын жазбаша түрде эссе формасында
беруді сұрады. Мұғалім бұл жағдайда ескермейді

Жазу үлгісінің əдемі түсуі

Мұғалім оқушыларға сабақ барысында фотосуреттермен жұмыс
жасауды тапсырды. Фотосуреттермен жұмыс жасауға арналған жаднама жасауда ескермеді

Ескі фотодағы бейнелерді аудырмай салуды

Мұғалім оқушыларға талдау жəне мəселелерді шешу жолдарын
қарастыру мүмкіндігін береді. Ол үшін сабақ басында ұйымдастырмайды

Жеке ойын хат түрінде беруді




Мұғалім оқушыларға топтық тапсырма берді
Уақытты көбірек бөлу

Мұғалім оқушыларда….. деп айтатын қасиеттердің болуына жағдай
жасауға тырсуға тиіс

Ішкі уəж жəне өзіндік мақсат

Мұғалім оқушыларды табысты оқыту үшін əдіс-тəсілді түрлендіре
білуі жеткілікті ме?

Мұғалімнің оқушының тақырып мəнін өз бетінше меңгеруін
түсінуі мен бағалай алуы табысты оқыту

Мұғалім оқушылардың жазба жұмыстарын тапсырар алдында үнемі
түзетулер енгізу үшін əр апта сайын тексеріп отырады

Үзіліссіз бағалау

Мұғалім оқушылардың Өзіндік мақсат
Михай Чиксентмихайи

Мұғалім оқушының жетістігін анықтайды. Ол үшін сабақ барысында
келесі əрекеттерді жасамайды

Эссе жазу бойынша оқыту

Мұғалім оқыған мəтін бойынша«хат» жазуды ұсынады
Мəтіндегі мəселені анықтап, тəжірибеде қолдануға мүмкіндік жасау

Мұғалім өз ойларын жазбаша түрде мазмұндауды тапсырды.
Тапсырманы талапқа сай жасау үшін ескермеді.

Мəтінді дауыстап оқуды талап етуді

Мұғалім өз пəнін оқушының тұлғасын қалыптастыру құралына, өзін-өзі тəрбиелеу, өзін-өзі дамыту жəне өздігінен білім алу құралдарына айналдыра
алатын білімдік деңгей

Іс-əрекет пен мінез-құлықты жүйелік-модельдеуші деңгей

Мұғалім педагогикалық іс əрекет құралдары мен тəсілдерін
пайдалануда ескішілдік танытатын стиль

Пайымдаушы-əдісқойлық стиль




Мұғалім презентация қорғағаннан кейін сұрақтар қоюды ұсынды.
Оқушылар мүмкіндік алу үшін(дұрыс емес жауапты таңдаңыз)

Мəселе бойынша мəліметтерді жинастыру

Мұғалім проблеманы рольдік ойындар арқылы шешуді ұсынады.
Оқушылар рольге ену арқылы проблеманың шешу жолын ұсынады.

Интеллектуалды

Мұғалім сабағын мəселе туындату арқылы бастайды
Білімді өмірмен байланыстыру арқылы беру

Мұғалім сабақ басында сергіту сəтін өткізеді. Оқушылар жайлы
жұмыс ортасын сезінеді

Психологиялық

Мұғалім сабаққа дейін өзіне қандай сұрақ қоя алады?
Ұсынылған пəнді ары қарай оқу жəне түсіну үшін бұл сабақ не
береді?

Мұғалім сенімі
Көзқарас, шешім қабылдауы, іс-əрекетін нығайтуы

Мұғалім сұрақ қойғаннан кейін оны қайталап немесе сол сұрақты
өзге оқушыға басқаша қоймас бұрын шамамен екі секундтай кідіретіндігін
анықтаған

Харгривс жəне Гэлтон, 2002 ж.

Мұғалім сұрақ қойғаннан кейін оны қайталап немесе сол сұрақты
өзге оқушыға басқаша қоймас бұрын шамамен екі секундтай уақыт кідіріс жасау
керектігін айтқан ғалымдар

Харгривс пен Гэлтон

Мұғалім сыныптан топтарында оқу барысында қандай проблема
кездескені туралы талқылауларын сұрайтын тест

Диагностикалық тест

Мұғалім тақтаға «тірек сөздер» жазады. Оқушылар мəтіннің не
туралы екенін болжайды

Бұғанға дейінге білімдерін еске түсіру, жаңа тақырыпқа
«көпіршелер» тұрғызу




Мұғалім тақырыпты ашатын тірек сөздерді көрсетуді өтінді
Мəтінді ойшылдықпен оқуға жетелеу

Мұғалім тапсырманы топта талқылап, топтан ортақ жауапты айтуды
тапсырды

Əлеуметтік көзқарасқа бейімдеу

Мұғалім тарапынан жоғары бағалау топтағы əр оқушының көңілін
көтерді

Мадақтама

Мұғалім тəжірибесі аймағында білімді жетілдіруге бағытталған
ынтымақтастықтағы педагогикалық тəсіл

Сабақты зерттеу

Мұғалім топта жұмыс жасауды ұйымдастырды. Табыс критерииі
болып табылды

Бірлесе үйренулері

Мұғалім тұлғасының жəне кəсіби əрекетінің шыңына жету
заңдылықтары мен жағдайларын зерттейді:

Педагогикалық акмеология

Мұғалім үй тапсырмасын тексергенде дұрыс жауаптарға көбірек
көңіл бөледі

Ынталандыру арқылы оқыту

Мұғалім үлкен мəселені бөліп ұсынады, ал оқушылар оның шешімін
табудың жеке қадамдарын қарастырады. Оқытудың қай əдісіне тиесілі?

Шағын-ізденіс əдісі

Мұғалім ұғымдардың, терминдердің дұрыс жауабын көрсетеді
Сенімділігін арттыруға мүмкіндік жасау

Мұғалім фронтальды сұрастыру жүргізеді. Оқушылар кезектесіп
жауап береді

Мұғалім-оқушы




Мұғалімге ағымдағы сабақты талдауға жəне қадағалауға негіз
болатын педагогикалық іскерлік

Оқушының жеке тұлғалық жəне мінез құлық ерекшеліктерін
Байқау

Мұғалімдердің сыни тұрғыдан ойлауында нені дамыту керек?
Теориялық базаны, технологияларды

Мұғалімнің айтқандары көбінесе, сөзбе-сөз жеткізілуі
Қайталау

Мұғалімнің зерттеу презентациясы болып табылмайды
Аттестация үшін бонус алу мүмкіндігі

Мұғалімнің инновациялық іс əрекеті
Озық педагогикалық тəжірибелерді оқу тəрбие үдерісіне енгізу

Мұғалімнің кəсіби өздік жетілдіру кезеңдеріне қайсысы жатпайды
Жүйелі-дидактикалық

Мұғалімнің кəсіби өсуіне жəне жетілуіне жəрдемдеседі
Оқушыларды қатаң стандарт бойынша оқыту

Мұғалімнің коучинге қатысуы мынаған мүмкіндік бермейді
Əріптестеріңізге өзіңіздің кəсіби түйінді мəселені шешуді ұсыну

Мұғалімнің көшбасшылығын дамытуға əсер етудің ерекше түрі
Іс-тəжірибені жетілдіру

Мұғалімнің күлімсіреп қабылдауы келесі тапсырманы орындауға
ынталандырды

Ымшараны қолдану




Мұғалімнің қандай жоспарында оқушылардың əртүрлі сыныптан
тыс іс-əрекеттері жəне басқа іс шаралар көрсетіледі

Сынып жетекшісінің тəрбие жұмыс жоспарында

Мұғалімнің қол жеткізген жетістіктерін куəландырады
Басылымдар мен жаңашыл əдістердің қолдану қолжазбалары,
портфолио

Мұғалімнің қызметіндегі кəсіби құзырлықтың жоғары көрсеткіші
Шығармашыл қалып

Мұғалімнің қызметіндегі оң нəтижелердің барынша тұрақтылығын
білдіретін педагогикалық инновациялық критерийі

Нəтижелілік

Мұғалімнің ой–өрісі, ниеті, білімдарлығы, адамгершілігі,
қызығушылықтары оның имиджінің қандай құрамдық бөлігіне жатады?

Ішкі аспект

Мұғалімнің өз бастамасына негізделген кəсіби даму үдерісінің
нəтижесі қай кезде сезілуі керек

Жоба барысында

Мұғалімнің өзін-өзі талдауының ерекше тиімді нəтижесі болып
табылады

Конференциялардағы баяндамалар, практикадағы проблемалар
жəне жетістіктер туралы мақалалар